د پښتنو ولسي موسیقي د سویلي او منځنۍ آسیا په کلتور کې یو ځانګړی مقام لري. د هندي کلاسیکې موسیقۍ پر خلاف، د پښتنو د سندرو وزن او ترنم لویدیځې موسیقۍ ته ډېر نږدې دی، چې له همدې امله یې بهرني اوریدونکي او مستشرقین تل حیران کړي دي.
بسټر ګوډوین د خټکو د بارک قبیلې یادونه کوي چې دوی په زړه پورې سندرغاړي وو. د دوی په محفلونو کې تر ټولو مهم سازونه "رباب" او د ډهول نرم ګوزارونه وو. دوی به د رباب په تارونو د خپلو تاریخي اتلانو، سرکښه مبارزینو او عشقي داستانونو نغمې غږولې.
په سرحدي سیمو کې یو خورا په زړه پورې رواج دا و چې د برتانوي پوځ مشرانو ډیری پښتو ولسي نغمې د خپلو پوځي لښکرکشیو د مارش لپاره وټاکلې. په سختو غرو کې به پوځیانو ته یوازې په دوو سرنایو او دوو ډهولونو همدا پښتو نغمې غږول کیدې چې په سرتیرو کې به یې عجیبه جذباتی انرژي پیدا کوله.
په دې ډله کې تر ټولو نامتو نغمه د "زخمي زړه" (Zakme Dil) وه. دا نغمه د پیړیو په اوږدو کې د هندوستان د پوځ په رجمنټونو کې د یو تلپاتې پوځي نغمې په توګه مشهوره پاتې شوه.
د پښتو سندرو د ویلو بڼه دا ده چې یو تن لومړی بیت بولي او پاتې ملګري د "وای، وای، وای" په غږونو سره د هغه ترنم تکراروي، او کله کله یو زلمی د نڅا ځانګړي ګامونه هم پورته کوي چې د پښتني احساساتو او میړانې بشپړ تمثیل کوي.
سرچینې
- 1.Life Among the Pathans (Khattaks) — Buster Goodwin, Chapter VI